İkinci görüş: materyalin yapay zekâ ile değerlendirilmesi
Hekimin /diagnostics bölümünde raporlar, tetkikler, görüntüler ve klinik olgu hakkında yapay zekâdan nasıl ikinci görüş alabileceği — adımlar, koşullar, limitler ve sınırlar.
Bu nedir ve kimler erişebilir
“İkinci görüş”, hekimin hasta başındaki aracıdır. Belirli bir olgu için bir “dosya” açarsınız, materyalleri eklersiniz (rapor metni, form fotoğrafı, PDF, görüntü, laboratuvar değerleri) ve yapay zekâ bunları değerlendirir: nelerin yeniden kontrol edilmesi gerektiği, nelerin atlanmaması gerektiği, verilerde nelerin eksik olduğu. Olguya ilişkin nihai sonucu hekim yazar ve imzalar.
- Nerede: hekim panelinin yan menüsü → “Karar desteği” grubu → “İkinci görüş”. Adres:
/diagnostics, tekil dosya sayfası:/diagnostics/cases/<id>. - Kim: yalnızca hekim rolündeki kullanıcılar. Bölüm hastalara bilinçli olarak kapalıdır: hekim olmadan yapılan bir değerlendirme kendi kendine tanı koymaya dönüşürdü.
- Asistan hekimler ve öğrenciler yalnızca klinik hastasına bağlanmamış dosyaları (dış veya anonim olgu) yürütebilir.
- Tarife: ücretsiz hekim tarifesinde (Free) yapay zekâ kapalıdır — dosya açılabilir, ancak metin tanıma ve değerlendirme çalışmaz; sistem abonelik alınmasını önerir. Limitler hakkında ayrıntı aşağıda ve
/docs/plansadresinde yer alır.
Temel kural: karar hekime aittir
- Dosyayı kapatan sizin sonucunuzdur, yapay zekânın değerlendirmesi değil. Kendi sonucunuz (en azından birkaç kelime) olmadan dosya kapatılamaz.
- Yapay zekâ metni sizin sonucunuza hiçbir zaman otomatik olarak aktarılmaz.
- Yapay zekânın her çıkarımı yardımcı nitelikte olarak işaretlenir: “Bu, tanı değil, yardımcı bir değerlendirmedir. Kararı hekim verir ve imzalar.” Bu işaret değiştirilemez ve verilerle birlikte dışa aktarıma dahil edilir.
- Asistan tanı koymaz ve tedavi önermez. Yaşayan bir hasta hakkında tanıyı onaylayan bir sistem, ayrı bir mevzuata tabi tıbbi cihaz sayılır; modül bilinçli olarak yardımcı konumda kalır.
Hangi tetkikler değerlendirilebilir
13 alan:
- klinik olgunun tamamı (yakınmalar, anamnez, seyir — ayrı bir tetkik olmaksızın);
- laboratuvar tetkikleri;
- röntgen, BT, MR, USG;
- EKG, EKO, EEG, işitsel uyarılmış potansiyeller (BERA);
- endoskopi;
- histoloji ve sitoloji;
- dermatoloji — tanımlama metnine göre (cilt muayenesi, dermatoskopi); cilt fotoğraflarını model okumaz.
Her alanın kendi kontrol protokolü vardır: “Kontrol edilenler” ve “Atlanmaması gerekenler” (kırmızı bayraklar) maddelerinin listesi. Protokol, gönderimden önce dahi dosya sayfasındaki “Neler kontrol ediliyor” düğmesiyle açılabilir — gizli bir protokol, körlemesine güven anlamına gelirdi.
İçeride üç tür değerlendirme çalışır:
- tetkik raporuna göre — BT, MR, USG, EKO, röntgen, EKG, EEG, BERA, endoskopi, histoloji ve dermatoloji tanımlamalarının metni, ilgili türün protokolüne göre değerlendirilir;
- laboratuvar değerlerine göre — sayıları program kurallara göre karşılaştırır, model ise anlamını açıklar; bu nedenle rakamlarda hata olmaz;
- klinik olguya göre — ayırıcı tanı sıralaması ve hangi ileri tetkiklerin yapılması gerektiği.
Hangi alanların çalıştırılacağı, dosyadaki materyallerin bileşimine göre belirlenir.
Adım adım çalışma düzeni
Adım 1. Dosya açma
/diagnosticsadresini açın.- Dosya adını girin (yalnızca listede bulabilmeniz için gereklidir; örneğin “Toraks BT, fokal lezyon”).
- İsteğe bağlı olarak hasta etiketi: “Hasta K.” veya dosya numarası. İsim gerekmez — değerlendirme isme bağlı değildir.
- “Aç” düğmesine basın — dosya sayfası açılır.
- Soruyu (“tam olarak sizi düşündüren nedir?”) ve klinik tabloyu yazın: yaş, cinsiyet, yakınmalar, süre, seyir, şimdiye kadar yapılanlar ve dışlananlar. Ad-soyad, doğum tarihi, belge numarası yazmayın. Alanlar, içlerinden çıktığınızda kaydedilir.
Soru ne kadar net olursa yanıt o kadar yararlı olur: yapay zekâ öncelikle bu soruya yanıt verir.
Adım 2. Materyal ekleme
Her materyal ayrı ayrı, üç işlemde eklenir:
- Tetkik türünü seçin (BT, MR, tetkikler…). Protokol buna bağlıdır. Tetkik içermeyen bir olgu tanımıysa “Klinik olgu” seçeneğini bırakın.
- Materyali şu yollardan biriyle girin:
- Metin yapıştırma — radyoloğun raporu, epikriz, tanımlama;
- Form fotoğrafı veya PDF — yapay zekâ basılı metni tanır ve alana yerleştirir;
- Görüntü (JPG, PNG veya DICOM dosyası) — “Görüntü seçin” düğmesi: yapay zekâ görüntünün kendisine bakar ve üzerinde görülenleri tanımlar;
- Değerlere göre tetkikler — “Değerleri gir”: formdaki ad, değer, birim ve referans aralığı (referans aralığını formdan birebir aktarın — laboratuvarlar arasında farklılık gösterir). Listede bulunmayan kendi parametrenizi de ekleyebilirsiniz.
- Metni kontrol edin ve “Dosyaya ekle” düğmesine basın. Siz basmadıkça tanınan metin değerlendirmeye dahil edilmez.
Eklenenler “Dosyada mevcut” listesinde görünür. Gereksiz materyal, dosya kapatılmadığı sürece kaldırılabilir.
Adım 3. Değerlendirmeyi başlatma
“Değerlendir” düğmesine basın. Dosyadaki ilk çalıştırmadan önce sistem iki koşulu onaylamanızı ister (aşağıya bakınız) — dosya başına bir kez.
Değerlendirme, her alan için bir görev olmak üzere görevler hâlinde ilerler. Her görevin durumu görünür: kuyrukta, değerlendiriliyor, hazır, hata, atlandı. Bu işlem genellikle birkaç dakika sürer; sayfa kapatılabilir — sonuç dosyada saklanır. Bazı görevler hatayla biterse, bu alanların listesiyle “Değerlendirilemedi: …” satırı ve “Tekrar dene” düğmesi görünür — bu düğme hatalı görevlerin hepsini birlikte yeniden başlatır; başarılı olanlara dokunulmaz. Değerlendirme 15 dakikadan uzun süre “takılı” kalırsa, sayfa yenilendikten sonra bu görev hatalı olarak işaretlenir ve yeniden başlatılabilir.
Adım 4. Sonucu okuma ve kendi sonucunuzu yazma
- En üstte — “Olgunun özeti”: sorunuza verilen yanıt.
- “Tanımlamada eksik olanlar” — hasta hakkındaki çıkarımlar değil, değerlendirmenin daha eksiksiz olması için eklenmesi gerekenler.
- Çıkarımlar — her birinde: önem düzeyi (kritik / önemli / not), güven düzeyi (yüksek / orta / düşük — yüzde olarak değil, sözel), dayanak, yapılması gereken, protokol maddesi. Kritik çıkarımlar listede daima en üsttedir.
- Modelin verdiği kaynak bağlantısı varsa, “bağlantı doğrulanmadı — kaynakla karşılaştırınız” ibaresiyle işaretlenir.
Ardından “Sizin sonucunuz” alanını doldurun — vardığınız sonuç ve verilen tıbbi talimatlar — ve “Dosyayı kapat” düğmesine basın.
Değerlendirmenin başlaması için gereken iki koşul
- Materyaller kimliksizleştirilmiştir. Ad-soyad, doğum tarihi, belge numarası ve telefon bulunmamaktadır. Form başlığını ayrıca kontrol edin — isim çoğunlukla orada kalır.
- Dış model tarafından işlenmesine onay. Materyaller platform dışına çıkar ve bu bilinçli bir karardır. Onay zamanı kayıt altına alınır.
Aynı koşullar belge tanıma ve görüntü okuma için de geçerlidir: bunlar olmadan dosya gönderilmez.
Sistem uyarıları:
- tanınan formda hasta verileri görünüyorsa “Hasta verileri görünüyor — bunları metinden kaldırın” uyarısı belirir;
- DICOM dosyasında kişisel veriler çoğunlukla servis etiketlerinde bulunur (ad, kimlik numarası, doğum tarihi, adres, telefon, kurum, hekimler) — görüntüde görünmezler, ancak sistem bulduklarını listeler. Modele yalnızca kesit görüntüsü gönderilir, etiket değerleri aktarılmaz. Kimliksizleştirilmiş bir dışa aktarımın yüklenmesi tercih edilmelidir.
Görüntülerin okunması: bilinmesi gerekenler
- BT, MR, röntgen, USG, EKO, EKG, EEG, BERA, endoskopi ile histoloji ve sitoloji mikrofotoğrafları için uygundur (bu, karenin tarifidir, morfolojik rapor değildir). Önce tetkik türünü seçin — aksi hâlde görüntü, protokolsüz biçimde “genel düzende” incelenir.
- Sonuç, görülenin tanımıdır, rapor değildir. Tek bir görüntüde bulgu olmaması, hastada bulgu olmadığı anlamına gelmez; tanımda görüntülemeyi zorlaştıran etkenler her zaman belirtilir.
- Çok kareli DICOM dosyasından kesitlerin eşit aralıklı bir örneklemi okunur (en fazla 12) — gösterilen kesitlerin arasında kalan bir bulgu fark edilmez. Sıkıştırılmış veya standart dışı DICOM okunmaz: sistem gerekçesiyle birlikte reddeder.
- Görüntü okuma doğruluğu henüz ayrı bir test düzeneğinde ölçülmemiştir — bu nedenle sizin kontrolünüz ve kararınız büyük önem taşır.
Saklama ve gizlilik
- Dosyalar saklanmaz. Form fotoğrafı, PDF ve görüntü yalnızca tanıma süresince kullanılır; dosyaya yalnızca metin aktarılır.
- Dosya metinleri (soru, bağlam, materyaller, çıkarımlar) şifrelenmiş olarak saklanır.
- Dosyayı yalnızca onu oluşturan kişi görebilir.
- Materyalin modele her gönderimi ve her dışa aktarım, veriler platformdan ayrılmadan önce korumalı erişim günlüğüne kaydedilir. Ayrıntılar için:
/docs/privacyve/docs/hipaa.
Her çıkarım için kararınız
Her çıkarımın altında “Bu çıkarıma katılıyor musunuz?” sorusu ve üç yanıt bulunur: Katılıyorum, Kısmen, Katılmıyorum. “Tamamla” seçeneğiyle doğrusunu yazabilirsiniz (bunu modül editörü görür, hasta görmez). Karar istediğiniz zaman değiştirilebilir.
Bu karar raporlama amacıyla alınmaz: değerlendirmenin nerede hata yaptığını gösterir ve olguya ilişkin kendi etiketlemeniz olarak kalır.
Kapatma, yeniden açma, dışa aktarma, silme
- Kapatma — yalnızca sizin sonucunuzla mümkündür. Kapatılmış dosyada materyaller değiştirilemez.
- Yeniden açma — örneğin ileri tetkik sonuçları geldiğinde.
- Protokolü indirme — dosya tek bir dosya hâlinde (HTML) dışa aktarılır; yazdırılabilir veya tarayıcıdan PDF olarak kaydedilebilir. Sizin sonucunuz, yapay zekâ değerlendirmesinin önünde yer alır. Katılmadığınız çıkarımlar belgeden çıkarılmaz — bu, değerlendirme geçmişinin tahrif edilmesi olurdu.
- Dosyayı silme — materyaller, değerlendirme ve sonuçla birlikte geri dönüşsüzdür.
Kaç değerlendirme hakkınız var
Tuşa basma sayısı değil, görevler sayılır: röntgen, BT ve tetkik içeren bir dosya üç değerlendirme başlatır ve kotada üç yer kullanır. Yeniden çalıştırma (“Yeniden değerlendir”, “Tekrar dene”) da sayılır.
Tarifelere göre:
- Free (ücretsiz hekim tarifesi) — yapay zekâ kapalıdır, değerlendirme yoktur.
- Deneme süresi (hekim kaydından sonraki ilk 14 gün) — 100 değerlendirmeye kadar.
- Pro ve Doktor Süper — ayrı bir değerlendirme sayacı yoktur: her değerlendirme, diğer yapay zekâ işlevleri gibi, tarifenin yapay zekâ kredilerinden kendi maliyetini düşer (Pro’da ayda 300 kredi, Doktor Süper’de 1050 kredi). Krediler tükendiğinde ek paket satın alınabilir veya üst tarifeye geçilebilir. Ayrıntılar:
/docs/plans. - Satıştan kaldırılmış önceki tarifelerde, bu tarifelerin kendi aylık değerlendirme kotası geçerlidir.
Ay, takvim ayı olarak değil, kayan 30 günlük pencere olarak hesaplanır: yerler kademeli olarak boşalır.
Tüm tarifeler için ortak sınırlar (harcamaya karşı değil, döngüye girmeye karşı koruma):
- değerlendirme — saatte en fazla 20, günde en fazla 60;
- belge ve görüntü tanıma — saatte en fazla 40, günde en fazla 120.
Reddetme mesajı, ne kadar süre sonra tekrar denenebileceğini daima belirtir.
Diğer kısıtlamalar: tanıma için dosya — 12 MB’a kadar; PDF — 20 sayfaya kadar; tek bir göreve en fazla 12 materyal dahil edilir; tetkik paneli — 120 parametreye kadar.
BT protokolü taslağı (bkz. /docs/imaging-3d) aynı değerlendirme kotasını kullanır.
Diller
Değerlendirme ve görüntü tanımı, hekimin arayüz dilinde sunulur: Rusça, İngilizce, Azerbaycanca, Türkçe, Arapça.
“İkinci görüş” komşu bölümlerden nasıl ayrılır
- Yapay zekâ konsültasyonu (
/doctor/consultation-ai) — tıbbi bir soru üzerine yapay zekâ ile diyalog; “İkinci görüş” ise belirli bir olgunun materyallerinin protokol ve kararlarla yapılandırılmış değerlendirmesidir. - Kanıta dayalı tıp (
/doctor/evidence) — klinik bir soruya ilişkin kanıt araması. - Simülatörler ve tetkik kütüphanesi — eğitim amaçlıdır, kimliksizleştirilmiş olgular üzerinde çalışır (
/docs/education,/docs/reference). Kendi hastanızın değerlendirmesi bunlarla karışmaz. - Hasta kartındaki yapay zekâ hasta özeti — bkz.
/docs/doctor-records.
Sık sorulan sorular
“Değerlendir” düğmesi neden çalışmıyor? İki koşul (kimliksizleştirme ve onay) onaylanmamıştır veya dosyada hiç materyal yoktur. Ücretsiz tarifedeyseniz — bu tarifede yapay zekâ kapalıdır. Limit dolmuşsa, mesaj ne kadar süre sonra tekrar deneyebileceğinizi bildirir.
BT görüntüsü veya DICOM yüklenebilir mi? Evet, “Görüntü seçin” ile (JPG, PNG, DICOM; 12 MB’a kadar). Yapay zekâ gördüğünü tanımlar; seriden en fazla 12 kesitlik bir örneklem okunur. Sıkıştırılmış DICOM okunmaz.
Dosyalarım saklanıyor mu? Hayır. Dosya yalnızca tanıma için kullanılır, olguda metin kalır. Görüntünün veya formun kendisini hasta kartında saklayın (/docs/doctor-records).
Bir değerlendirmenin maliyeti nedir? Pro ve Doktor Süper’de — yapay zekâ kredilerinden fiilî maliyeti düşülür; kesin tutar materyalin hacmine bağlıdır. Deneme süresinde — 100 değerlendirmeye kadar. Free’de değerlendirme yoktur.
Bir dosya neden birkaç değerlendirme “tüketti”? Her alan (BT, tetkikler, klinik olgu…) ayrı bir görevle değerlendirilir ve ayrı sayılır.
Yapay zekâ tanı koyabilir veya tedavi önerebilir mi? Hayır. Bu, yardımcı bir değerlendirmedir; raporu hekim yazar ve imzalar, sizin sonucunuz olmadan dosya kapanmaz.
Hasta benim dosyalarımı ve kararlarımı görebilir mi? Hayır. Dosyayı yalnızca onu oluşturan kişi görür. Çıkarımlara yaptığınız düzeltmeleri yalnızca modül editörü görür.
Yazdırılabilir belgeyi nasıl alabilirim? “Protokolü indir” düğmesi — dosya tarayıcıda açılır, yazdırılabilir veya PDF olarak kaydedilebilir.
Kapatılmış bir dosyaya geri dönülebilir mi? Evet, “Yeniden aç” düğmesiyle — örneğin yeni sonuçlar geldiğinde.
Dosya silinebilir mi? Evet, “Sil” düğmesiyle. Silme işlemi geri alınamaz.
Asistan hekimim — dosyayı neden klinik hastasına bağlayamıyorum? Asistan hekimler ve öğrenciler yalnızca dış ve anonim olgulara erişebilir.
Değerlendirme hangi dilde olacak? Arayüzünüzün dilinde: Rusça, İngilizce, Azerbaycanca, Türkçe veya Arapça.
<!-- translated-from-ru: 97baed3e96dddd664fd4f599e191e9860485aeaa -->